ANA SAYFA

ANA SAYFA


ANA SAYFA


Bu bölümde, "gündemimiz"ede yer alan, sizden gelen ya da medyada yayınlanmış olan yorum yazılarını takip edebilirsiniz.

Aşağıda bu bölümdeki dökümanların ilk 80'i görüntülenmektedir. Arşivdeki dökümanlar için lütfen arama yapınız
Toplam döküman : 8415

Sonraki20>


Paris katliamı AKP-Cemaat ortaklığında y. 17-01-2014
Cemaatle savaş yeni başlıyor gibi -R. ÇA. 15-01-2014
Amaç nükleer bomba yapabilmek -Ş. ALPAY 14-01-2014
Cemaat için zor günler başladı -R. ÇAKIR 10-01-2014
Geceleri rahat uyuyabiliyor musunuz, Say. 10-01-2014
Erdoğan: Bölgesel veya küresel güç olma. 09-01-2014
Suriye'de savaş içinde savaş -F. TAŞTEKİ. 09-01-2014
Askerî darbeye dikkat! -H. ALBAYRAK 08-01-2014
Ordunun inisiyatifi güçlendi -G. ASLAN 08-01-2014
Dördüncü dalga daha şiddetli olacak -A.. 07-01-2014
İklim açısından 2013 değerlendirmesi -L.. 07-01-2014
İsrail’in Kadın Vicdani Retçileri -H. Sİ. 07-01-2014
Gülen’in mektubu sulh getirmedi -R. ÇAKI. 06-01-2014
Erdoğan'lı Türkiye 2014'ü kaybeder -C. Ç. 03-01-2014
Sisi bir kült haline geliyor -F. TAŞTEKİ. 30-12-2013
Gülen-Erdoğan savaşı şiddetlenecek -R. Ç. 26-12-2013
'Peygamber ocağı' nın şüpheli ölümleri -. 25-12-2013
'Astsubayların sorunu'nda TSK gerçekliği. 23-12-2013
avuç içinizi taratmayın! -m. sütlaş 19-12-2013
Hükümetin misillemesi şiddetli olacak -R. 19-12-2013

Sonraki20>
1920’lerden bugüne Türkiye’de ilkokul ders kitapları-T.Kancı
10-02-2007   Benim de söyleyecek sözüm var!  İlgili diğer dökümanlar

TUBA KANCI

Eğitim, özellikle de ilköğretim, zorunlu ve kamusal niteliği dolayısıyla, toplum üzerinde belirleyici etkiye sahiptir. İlköğretim, temel bir siyasal ve toplumsal sosyalizasyon aracı, toplumsal değişimin gerçekleştirilmesindeki ana enstrümanlardan biri olarak kullanılagelmiş, ulus-devletin kuruluşu aşamasında kullanılan temel araçlardan biri olmuştur. Eğitim, Cumhuriyet kadroları tarafından da, modern Türkiye’nin yaratılmasındaki en önemli mekanizmalardan biri olarak görülmüştür. Milli eğitim müfredatları dolayımıyla resmi devlet politikaları ile tanımlanmış, kontrol altına alınmıştır. Eğitimin en önemli girdilerinden biri olan ders kitapları ise, söz konusu resmi tanımlamanın ve kontrolün ürünüdür ve ulus-devlet sisteminin sosyal ve politik söylemlerinin ana taşıyıcılarıdır. Zaman ve mekanla ilgili referans noktalarının ve kamusal belleğin oluşturulmasında, toplumsal değişimin öngördüğü “yeni insan”ın yaratılmasında temel referans noktalarını oluştururlar.
Türkiye’de 1920’lerden bu yana kullanılan ilkokul ders kitaplarına bakıldığında göze çarpan ana noktalardan biri de, içlerinde militaristik referans noktaları ve söylemleri barındırmalarıdır. Bu kitaplar üzerine odaklanan bir analiz, eğitimin militarizyonunun hangi söylemler ve süreçler ile sağlandığına ışık tutacağı gibi, bize eğitim dolayımıyla toplumun militarizyonunun nasıl sağlandığı ve muhafaza edildiği konusunda fikir verecektir. Ancak önce militarizm ve militarizasyondan bahsederken neyi kastettiğimize kısaca değinmek gerekiyor. Militarizmin, genel olarak, “askeri alt kültüre ait değerlerin toplum egemen değerleri olarak kabul edilmesi” anlayışına dayandığını söyleyebiliriz.(1) Militarizm “askeri değer ve normların yüceltildiği bir bakış açısı veya ideoloji” olarak tanımlanabilir, militarizasyon ise bu bakış açısı ya da ideolojinin egemen kılınmasına yönelik bir süreçtir.(2)
Ders kitaplarına bakıldığında, eğitimin militarizasyonunda şu söylem ve süreçlerin etkili olduğu görülmektedir:(3)
i) Savaşın Önceliği: 1920’lerden bu yana, ders kitaplarında rastlanan en temel argüman savaşların yaşamın doğal bir parçası olduğu ve kaçınılmazlığıdır. 1930’larda Türk Tarih Tezinin oluşturulması ile de, tarih kitapları akınlar üzerine kurulur ve savaş anlatıları, tüm kitapların ana eksenini oluşturur. Bu teze göre Türkler, Orta Asya’dan çıkıp dünyanın her yanına akınlar gerçekleştiren ve bu akınlar sayesinde medeniyeti yayan ve aslında medeniyetin temelini oluşturan bir millettir. Bu noktada konumuz açısından çarpıcı olan “akınlar” ve “medeniyet” arasında yapılan eşleştirmedir.(4) 1940’larda Türk Tarih Tezinin geçerliliğini yitirmesine rağmen özellikle tarih kitaplarındaki bu yapı günümüze kadar değişmemiştir. 1940’lardan itibaren kitaplara eklenen yeni kısımlar, Türklerin Anadolu’yu fetihleri, Osmanlıların fetihleri ya da “Türklerin İslam medeniyetine yaptıkları hizmetler” yine savaşlar üzerine odaklanmaktadır.
ii) “Düşman” Söylemi: Ders kitaplarında savaşa verilen bu önem ve öncelik “düşmanlar” söylemi ile pekiştirilir. “Türkün Türkten başka dostu yoktur” anlayışına kitaplarda sıkça ratlanmaktadır. 1930 yılında basılan bir tarih kitabında, yazar şöyle der: “Sonunda anladık ki Türke Türkten başka dost yoktur.”(5) Kitap bu anlayışı, Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı’na referansla, tarihten edinilen bir ders olarak sunar. Türk Tarih Tezi ile birlikte bu durum, milletin varoluşundan beri karşı karşıya olduğu (ki bu varoluş Orta Asya’ya ve tarih öncesi devirlere kadar götürülür) bir gerçek olarak sunulur. 1934’te basılan bir hayat bilgisi okuma kitabında “eski Türkler”den bahsedilirken şöyle denmektedir: “Türkler her zaman komşuları ile savaş halinde olmuştur.”(6) İkinci Dünya Savaşı sonrasının iki kutuplu dünyasında, ders kitaplarında, düşmanlar üzerine yapılan vurgu devam eder, aralarına yeni bir düşman daha eklenir –komünizm. 1980 askeri darbesinden sonra yapılan müfredat değişiklikleriyle ise düşmanlar üzerine yapılan vurgu artar. 1986’da Eğitim ve Öğretim Yüksek Kurulu’nun kararıyla müfredata eklenen “Atatürkçülükle İlgili Konular” başlığı altında sunulan “tehdit” konusu düşman vurgusunu somutlaştırır.(7) “Tehdidin sebepleri,” “Türkiye’nin jeopolitik önemi”ne ve “güçlü bir Türkiye’nin arzulanmayışı”na bağlanır ve bu konular özellikle sosyal bilgiler kitaplarının “Yurdumuzda Bugünkü Hayat” ve “Yurdumuz ve Komşularımız” başlıklı bölümlerinin altında işlenir. 1995’te ise “Atatürkçülükle İlgili Konular” yenilenir; içerik genel olarak aynı kalsa da bu sefer öğrencilerin bu konularda nasıl düşünmeleri, davranmaları ve hatta nasıl hissetmeleri gerektiği belirtilir. “Tehdit” konusu “Türkiye’ye yönelik iç ve dış tehditler” olarak yeniden belirlenirken, iç tehdit “dış kaynaklı” olarak tanımlanır, tehditin sebepleri ise aynı kalır.(8)
iii) Savunma Kültü: Savunma kültü ise tüm bu savaşların kaçınılmazlığı ve Türklerin tarih boyunca düşmanlarının olduğu argümanları üzerine kurulur. Bu söylem sadece tarih kitaplarında değil herhangi bir yerde karşımıza çıkıverir. Örneğin, 1934’te basılan bir birinci sınıf hayat bilgisi okuma kitabındaki “Feridin Kalesi” adlı bir okuma parçasında, deniz kıyısına kumdan kale yapan küçük bir erkek çocuk kaleyi denizden gelecek düşman çıkartmalarını engellemek için yaptığını söyler.(9)
Savunma kültü, temelinde patriarkal bir toplumsal cinsiyet hiyerarşisini barındırır. Erkek, kadının koruyucusu olarak belirlenir. Erkeklik bu savaşçı-koruyucu imajı etrafında kurulurken, kadın bu kurguyla nesneleştirilir ve fail konumundan dışlanır. Kadınsılık güçsüzleştirici bir unsur olarak belirlenir. Bu imaj askerlikle somutlanırken, askerlik yapmak da erkekleştirici bir unsur olarak ortaya çıkar ve erkek, simge, metafor ve söylemlerle kadınsılaştırılan vatanın koruyucusu olarak belirlenir. Kadınlar, birincil vatandaşlık görevi olarak belirlenen bu görevden dışlanırlarken, başka bir görevle donatılırlar –annelik. 1929 yılında basılan bir hayat bilgisi okuma kitabında yer alan “Neslin Islahı” başlıklı parçada şöyle denmektedir: “... Tarih gösteriyor ki bir millette yalnız erkeklerin vücutlarını terbiye etmekle kuvvetli ve cesur asker kazanılamaz. Bir ırkın ıslahı için evvel emirde genç kızların vücutlarını terbiye etmek lazımdır. .... Zira gelecek nesillerin mukavemet kuvvetleri vasi mikyasta halihazır kızlarının mukavemet kuvvetlerine tabidir.”(10) Buna göre, kadınların sağlığı ve fiziksel dayanıklılığı, asıl olarak, dayanıklı askerler yetiştirilmesi için gereklidir. Kadınlar annelik dolayımıyla nesneleştirilmekte, birincil vatandaşlık görevi olarak belirlenen askerlikle olan ilişkileri dolaylı yoldan belirlenmekte ve ikinci sınıf vatandaş konumuna indirilmektedirler.
1947’deki Truman Doktrini ve 1952’de Türkiye’nin NATO’ya katılımıyla birlikte, savunma söylemi milli güvenlik söylemine dönüşür ve bu eksende somutlaşır. Artık tarih kadar, jeopolitik kaygılar da bu söylemin bir parçasıdır ve (yukarıda da gördüğümüz gibi) ülkenin jeopolitik önemine yapılan vurgu savunma söyleminin belirleyicisi haline gelir. Askerlik hala önemli ve erkeklerin yapması gereken birincil görevdir, ancak bundan sonra Türk Silahlı Kuvvetleri savunmanın temel aktörü olarak ders kitaplarında belirir.(11)
iv) Savaşçı Kimliğinin Milli Karakter Olarak Yüceltilmesi: Türk Tarih Tezi ile birlikte savaşçı imajı Türk kültürüne ait kılınır; bu tarihten sonraki ders kitapları savaşçı atalarla (ki genellikle akıncı olarak temsil edilirler) ilgili illustrasyon ve hikayeler ile doludur. Örneğin, 1934 yılında basılan bir hayat bilgisi okuma kitabında şöyle denir: “Eski Türkler: ata binmeyi, harp etmeyi seven, ... kılıncından başka hiçbir şeye güvenmez bir budundu. ... Harpte canlarını ve kanlarını vererek ölmeyi isterler, hastalıktan evde ölmeyi ar sayarlardı. “Adam evde doğar, savaş alanında can verir” derlerdi.”(12)
Ulusun kültürel özelliklerinden biri, hatta en önemlisi, olarak belirlenen savaşçı kimliği, Türklerin askeri özelliklerinin temelidir ve ulusun asker-millet olarak tanımlanmasını sağlar. 1934 tarihli bir hayat bilgisi okuma kitabı “Türk milleti doğuştan asker bir millettir” diye belirtir.(13) 1954 yılında basılan bir tarih kitabında da “Türkler her şeyden önce asker bir millettir” denir.(14) Ders kitaplarında çocuklara ”asker oğlu askeriz,” “Türk oğlu askeriz,” “Tarihe şan veren asker oğluyum / Beni korkutamaz her türlü ölüm” diyen şiirler sunulur.(15)
1936, 1948 ve 1968 ilkokul müfredatlarında, Türklerin tarihteki başarıları öğrencilere öğretilmek üzere sıralanırken askerlik birinci sırada yer alır.(16) 1986’da müfredata eklenen “Atatürkçülükle İlgili Konular”la birlikte, “Atatürkçü Düşüncede Milli Güç Unsurları” başlıklı konu altında, “askeri güç” bu unsurlardan biri olarak tanımlanır. Buna göre, askeri güç öğrencilere “Türk Silahlı Kuvvetlerinin Özelliği, Önemi, Yeri ve Genel Vazifeleri” ve “Askerlik Görevinin Kutsallığı” olmak üzere iki başlık altında öğretilecektir. Askerlik hizmetinin kutsallığı ise tek bir cümleyle açıklanır: “Türk milletinin doğuştan asker olma vasfı.”(17) 1995 yılında yenilen “Atatürkçülükle İlgili Konular”da da bunlar aynı şekilde yerlerini alır.(18)
v) Şiddet ve Ölümün Normalleştirilmesi: Savaşçı kimliğinin milli karakter olarak yüceltilmesi, şiddet, öldürme ve ölmenin doğallaştırılmasını da beraberinde getirir. Zaten savunma kültünün, savaşmak ve askeri güç üzerine odaklanması için de bunların normalleştirilmesi gerekmektedir. 1934’te basılan bir okuma kitabında çocuklara “Türklerin yaşayabilmek kudretini anlamak için harplerde ölü düşen Türk kahramanlarının sayısına bakmak gerek”tiği anlatılır.(19) 1935 yılında basılmış bir diğer okuma kitabında “Sevgili Türkiyemiz” parçasında ise şöyle denmektedir: “Devletin varlığını, sağlığını korumak için her Türk, kanını döker, canını verir.”(20)
Ders kitaplarında bayrak ve kan, savunma ve kan dökmek arasında kurulan ilişkiler sıklıkla karşımıza çıkar ve şiddet, öldürme ve ölmenin, vatanseverliğe referansla kutsallaştırılmasına yol açar. Bayrak “şehitlerin kanıyla boyanmış”tır.(21) 1941 tarihli bir okuma kitabında “Bayrağım” başlıklı şiirde şöyle denmektedir: “Türk oğlunun öz kanıdır / Ona bu al rengi veren.” Devamında, şiir ölümü bayrakla ilişkilendirir ve normalleştirir: “Can veririm, kan dökerim.”(22) 1935 yılında basılan bir okuma kitabındaki “Yengi” başlıklı bir şiirde ise şöyle denir: “Anneler dindiriniz gönlünüzün yasını, / Düşman kaniyla sildik palamızın pasını... / Hep ateşten ve kandan bir sahneye çevirdik / Gökleri çatırdayan bir vatan parşasını. / Anneler, ağlamayın dönmiyenlerinize; / Vatan kıyacılarını getirdik işte dize. / ... / Biz, taze kanlarını özgenliğine katan / Bir nesliz; ülkemizde biziz biricik sultan; /...”(23) Bu şiir sonraki yıllarda basılan kitaplarda önce “Zafer,” sonrasında da “Zaferden Dönenlerin Türküsü” olarak karşımıza çıkar. Bu örnekte de görüldüğü gibi şiddet, savunma ve zaferle ilişkilendirilerek normalleştirilmektedir; düşmanla ilişkilendirildiği ölçüde ise kınanır.
Tüm bu temalar ders kitaplarında 1920’lerden bu yana sürekliliklerini korumakta olan temalardır. Zaman içinde eğitimin en önemli girdisi olan ders kitaplarında, dolayısıyla da eğitimde, otoriter söylemler haline gelmişlerdir. Kuşkusuz ki, bu söylemler sadece Türkiye’ye has değildir. Ulus-devletlerin kuruluşlarından itibaren militarizmle olan çetrefilli ilişkileri, temel sosyalizasyon araçlarından biri olan ve hegemonyalarını sürdürmelerini sağlayan eğitimi de şekillendirmiştir. Ancak sorumluluğu sadece bu ilişkilere ve oluştukları tarihsel süreçlere yüklemek militarizmi kaçınılmaz son olarak kabul etmeye yol açabilir. Toplumlar eğitim yoluyla militarize olabilecekleri gibi demilitarize de edilebilirler. Bu noktada, yazıda da yapılmaya çalışıldığı üzere, eğitimin militarizasyonunun hangi söylem ve süreçleri içerdiği incelenmelidir. Tüm bunların ülkeye özgü koşullar, olaylar ve aktörler göz önüne alınarak ve karşılaştırmalı olarak araştırılması gereklidir. Militarizmin modern devlet ve kurumları, milliyetçilik, erkeklik ve kadınlıkla olan ilişkilerinin sorgulanması da toplumların demilitarizasyonu için önemli ve gerekli adımlardır.

(1) M. Howard, War in European History, (Oxford and New York: Oxford University Press, 1976), s.109.
(2) A. M. Chenoy, Anuradha, “Militarization, Conflict, and Women in South Asia”, L. A. Lorentzen ve J. Turpin ed., The Women and War Reader içinde, (New York: New York university Press, 1998), s.101.
(3) Burada yer kısıtlığı nedeniyle söz konusu söylem ve süreçlere çok genel olarak değinilecek ve araştırma yapılan materyallerden sadece bir kaç örnek verilecektir.
(4) Burada “akın”ın tarih kitaplarında insan göçü anlamında da kullanıldığı belirtilmedir. Ancak genellikle savaş, fetih, hükmetme ile ilişkilendirilerek kullanılmaktadır.
(5) Abdülbaki ve Sabri Esat, Yavrumun Tarih Kitabı, İlkmektep 4. Sınıf, (İstanbul: Şirketi Mürettibiye Matbaası, 1930), s. 159.
(6) Çığıraçan, İlk Kıraat, Sınıf 4, (İstanbul: Türk Kitapçılığı Limited Şirketi, 1934), s. 215.
(7) TC Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı, İlkokul Programı, (İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1988), ss. 165, 167, 225.
(8) T. C. Milli Eğitim Bakanlığı, İlköğretim Kurumlarının Birinci Kademesindeki Öğretim Programları ile Ders Kitaplarında Yer Alması Gereken Atatürkçülükle İlgili Konular, (Ankara: Milli Eğitim Basımevi, 1995), ss. 50-51.
(9) Çığıraçan, İlk Kıraat, Sınıf 1, (İstanbul: Türk Kitapçılığı Limited Şirketi, 1934), ss.70-71.
(10)İçsel ve İçsel, Kız ve Erkek Çocuklara Kıraat Kitabı, Beşinci Sınıf, (İstanbul: Hilmi Kitaphanesi, 1929), ss.44-48.
(11)Bkz. Faik Reşit Unat and Kamil Su, Tarih, 5. Sınıf, (İstanbul: MilliEğitim Basımevi, 1947), s. 211; Unat ve Su, Tarih Dersleri, V. Sınıf, (İstanbul: Kanaat Yayınları, 1954), s. 121.
(12)Çığıraçan, İlk Kıraat, Sınıf 4, (İstanbul: Türk Kitapçılığı Limited Şirketi, 1934), ss.169-170.
(13)Çığıraçan, İlk Kıraat, Sınıf 5, (İstanbul: Türk Kitapçılığı Limited Şirketi, 1934), ss.26-27.
(14)Niyazi Akşit, Osman Eğilmez, Tarih, Sınıf 4, (İstanbul: Remzi Kitabevi, 1954), s. 60. Kitap 1960larda da kullanımdadır.
(15)Sırasıyla, Ertaylan, Kıraat Dersleri, Sınıf 1, (İstanbul: Resimli Ay Matbaası, 1933), ss.100-101; Emre, Cumhuriyet Çocuklarına Türkçe Kıraat, Dördüncü Sınıf, (İstanbul: Hilmi Kitaphanesi, 1928), ss.13-14; İrge, Hayat Bilgisi Okuma Parçaları, Sınıf 3, (Ankara: Güney Matbaacılık, 1953), s.24.
(16)TC Kültür Bakanlığı, İlkokul Programı, (İstanbul, Devlet Basımevi, 1936), s. 80; T. C. Milli Eğitim Bakanlığı, İlkokul Programı, (İstanbul, Milli Eğitim Basımevi, 1948), s. 126; T. C. Milli Eğitim Bakanlığı, İlkokul Programı, (İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1968), s.69.
(17)TC Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı, İlkokul Programı, (İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1988), s. 171.
(18)T. C. Milli Eğitim Bakanlığı, İlköğretim Kurumlarının Birinci Kademesindeki Öğretim Programları ile Ders Kitaplarında Yer Alması Gereken Atatürkçülükle İlgili Konular, (Ankara: Milli Eğitim Basımevi, 1995), ss. 19, 46-47.
(19)Çığıraçan, İlk Kıraat, Sınıf 5, (İstanbul: Türk Kitapçılığı Limited Şirketi, 1934), s.27.
(20)TC Milli Eğitim Bakanlığı, Okuma Kitabı, Dördüncü Sınıf, (İstanbul: Maarif Matbaası, 1935), s. 3. Kitap 1935’ten 1945’e kadar ufak değişikliklerle kullanılmıştır.
(21)Örneğin bkz. T. C. Milli Eğitim Bakanlığı, Okuma Kitabı, Üçüncü Sınıf (İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1952), s.36. Tüm kitaplar benzer argümanlarla dolu olduğu gibi, 1980’e kadar olan üçüncü sınıf okuma kitaplarında bu alıntıyı aynı şekilde görmek mümkündür.
(22)TC Maarif Vekaleti, Okuma Kitabı, Beşinci Sınıf, (İstanbul: Maarif Basımevi, 1941), s. 8.
(23)TC Milli Eğitim Bakanlığı, Okuma Kitabı, Dördüncü Sınıf, (İstanbul: Maarif Matbaası, 1935), s. 31; TC Maarif Vekaleti, Okuma Kitabı, Beşinci Sınıf, (İstanbul: Maarif Basımevi, 1941), s. 30. Kitap 1955’e kadar ufak değişikliklerle kullanılmıştır. Bkz. TC Maarif Vekaleti, Yeni Okuma Kitabı 5, (İstanbul: Maarif Basımevi, 1955), s.6.




Bu yazıyla ilgili sizinde söyleyecek bir sözünüz varsa tıklayın!


Okumak istediğiniz dökümanın başındaki ataça tıklayın
Ders kitapları MESELESİ-E.Karakaş, Star Gazete, Gündem Yazıları
Yunanistan'da Tarih Derslerinde Barış Başka Bahara, bianet.org, Basın Arşivi
Çocuk Militarizmin Nesnesi Olmasın, bianet.org, Basın Arşivi
Türkiye'de devlet neden otoriter?-A.Bayramoğlu, Yeni Safak, Gündem Yazıları
Penis İdeolojisi :Militarizm-D.DenizGündem Yazıları
Türkiye'nin Milliyetçilik Problemi-L.Köker, bianet.org, Gündem Yazıları
Milliyetçiliğe niçin şaşırıyoruz ki!-M.Erdoğan, Star Gazete, Gündem Yazıları
''Asker Türk''leri ve onların asker kardeşlerini kim doğuruyor?-A.G.AltınayGündem Yazıları
Feminizme ve anti militarizme ihtiyacımız var…-P.SelekGündem Yazıları
Rakibi Rapt Eyle, Yaylalar Yaylalar...-G.TekinGündem Yazıları
Özgürlükçü Güvenlik ya da Güvenlik Özgürlüğü Üzerine-E.B.PakerGündem Yazıları
İmkânsızdan da imkânsız-Z.DirekGündem Yazıları
İktidar kardeşliği: Militarizm ve cinsiyetçilik-İ.AğlagülGündem Yazıları
Önüm arkam sağım solum milliyetçilik-K.KarakaşlıGündem Yazıları
Farklılıklarımızı görmeye ihtiyacımız var…-M.GöregenliGündem Yazıları
Sanat Tarihinde Kahraman Erkek Estetiği-G.ÇakmakGündem Yazıları
Ordunun ‘vatansever’ kadınları-S.DemirerGündem Yazıları
Militarizme ''feminizmin gözlüğünden'' bakmak...Sizden Gelenler
Türkiye'de ordu ve eğitim - Esra GedikGündem Yazıları
Militarizm-A.G.AltınayGündem Yazıları
''Askeriye Okullardan Çıkmalı'', bianet.org, Basın Arşivi
'Cumhuriyet ile savaşçı millet olduk'-A.G.Altınay, Zaman, Gündem Yazıları
1-Militarizm, İnsan Hakları ve M.Güv... -A.G.ALTINAY(D-Okul, Mil.Güv. Der.), bianet.org, Döküman Arşivi


|  Bağdat Günlüğü | Basın Arşivi | Döküman Arşivi | Görsel-İşitsel Arşiv |
| Gündem Yazıları | KaraGeyik | Muhalif Siteler Zinciri |
| Nisyan Dergisi | Sizden Gelenler | SK.'dan Haber |
| Vicdani Ret | Yurdum İnsanı |

| E-MAİL |

En iyi 800x600 ve üstü çözünürlüklerde görüntülenir.
Siteyle ilgili teknik sorunlar için
webmaster@savaskarsitlari.org
Mart 2000, www.savaskarsitlari.org

HIZLI ARAMA


Aramak istediğiniz kelimelerin arasında boşluk bırakın.

YENİ EKLENENLER

savaskarsitlari org'a en son eklenenleri görmek için buraya tıklayın

SİTE KAYDI

Kayıtlı kullanıcı iseniz kullanıcı adınızı ve şifrenizi girin

Adınız

Şifreniz

 

Kayıtlı kullanıcı olmak
için tıklayın!

HIZLI NAVIGASYON


Gitmek istediginiz bölümü seçip GIT'e tiklayin

boxbottom002.gif (158 bytes)