28-07-2010  

Ercan Aktaş
Gazeteniz Taraf’ın dünkü (27 Temmuz 2010) sayısının 1O uncu sayfasında “vicdani ‘evet’çiler” diye bir haberi bir vicdani retçi olarak ilgiyle okudum. Medya vicdani ret konusuna pek yer vermediği için bu konuya çıkan hemen hemen bütün yazıları biz vicdani retçiler ilgiyle okuruz. Haberin girişi 145. maddeye dair. AKP’nin hazırladığı anayasa değişikliği paketinde bu dair hazırlanan değişikliğin yüzlerce vicdani retçiyi heyecanlandırdığı ifade ediliyor. Biz vicdani retçiler bu ülkede hala rakamlarla ifade edildiğimiz için böyle bir haber için ulaşabildiğim arkadaşlarıma ulaştığımda böyle bir şeyden kimsenin haberinin olmadığını öğreniyorum. Ben bir hukukçu değilim, ancak daha önceden askeri mahkeme/askeri cezaevi süreçlerini yaşayan arkadaşlarımızdan biliyoruz yasaların vicdani ret konusunda neler söylediklerini.

Haberde geçen biçimi ile 145. mad. Yapılacak değişiklik ile artık vicdani retçiler askeri mahkemeler yerine sivil mahkemelerde yargılanacak. Gazete haberinde mevcut değişiklik; “Savaş hali haricinde, asker olmayan kişiler askeri mahkemelerde yargılanamaz. Askeri mahkemelerin savaş halinde hangi suçlar ve hangi kişiler bakımından yetkili oldukları; kuruluşları ve gerektiğinde bu mahkemelerde adli yargı hâkim ve savcıların görevlendirilmeleri kanunla düzenlenir” diye devam ediyor. Böylesi bir değişikliğin Türkiye’de vicdani retçilerin askeri mahkeme yerine sivil mahkemelerde yargılanacağı gibi bir çıkarsama akla uygun gelmiyor. Zira devlet biz vicdani retçileri sivil olarak görmüyor, bizleri asker olarak gördüğünden askeri mahkemelerde yargılıyor. Söz konusu değişiklik ile de bu durum değişmeyecek.

Diğer bir konu ve benim gibi birçok vicdani retçiyi daha da ilgilendiren ve de bu haberden dolayı şaşkınlığa iten gerçek; “mevcut değişiklik yüzlerce vicdani retçiyi harekete geçirdi” biçiminde yer alan ifade. Bu habere böyle bir ifade nasıl girer anlayabilmiş değiliz. Haberin içinde bu vicdani retçilerin kimler olduğuna dair bir belirleme yok. Vicdani ret en basit ifade ile ahlaki tercih, dini inanç ya da politik nedenlerden askere gitmeyi ret etmedir. Her vicdani retçinin deklarasyonu ortak kimi ifadeler içerse bile birbirlerinden oldukça farklı bir içeriktedir. Vicdani retçiler bir politik aidiyet üzerinden yapmazlar bunu.

Vicdani ret yapıldıktan sonra farklı aidiyetler ve de farklı politik tercihlerden gelen vicdani retçiler aynılaşmış olmuyor. Bu nedenden dolayı bir ya da birkaç vicdani retçi bir araya gelip bütün vicdani retçiler adına konuşamaz, bir değerlendirmede bulunamaz. Kendisi politik bir özne olarak farklı bir grup ya da politik yapılarda elbette siyaset yapabilir, kendisini ifade edebilir. Hatta bunu referandum için düşünürsek birey olarak kendisi için ya da içinde bulunduğu grup ile evet/hayır/boykot tercihlerinde bulunabilir, bu çalışmasında aktif olarak yer de alabilir. Ancak haberin devamında okuduğumuz gibi; Ankara’da vicdani retçilerin bir toplantı yaptıkları ve referandum sürecinde ‘evet’ çıkması için bire bir yüz yüze görüşmeler yapma kararı alındığı gibi bir habere kaynak/etken olmazlar.

Bir haber nasıl hazırlanır? Gazeteci değilim, sosyal bilimciyim ve de iyi bir gazete okuru olduğumu söyleyebilirim. Yukarıdaki haberin içeriği ve de geçen ifadelerin birçok arkadaşım gibi beni de doğrudan bağladığını düşünüyorum. Kaynağı tam verilmeyen, kim olduğu paylaşılmayan birileri bir toplantı alıyor, yer belli değil, kişiler belli değil, vicdani ret konusunda kararlar alıyorlar. Oldukça genel bir durum. Bu genel içerikten bir haber çıkmaz. Böyle bir durumda bir haber çıkıyorsa bu hiç de iyi niyetle yapılmış bir şey değildir. Kaldı ki Türkiye’de vicdani retçilerin büyük bir çoğunluğu totaldir, yani devlete dair her hangi bir yükümlülük kabul etmiyoruz. Askeri ya da sivil bir mahkemede vicdani retçi olduğumuz için yargılanmayı ilkesel olarak kabul etmiyoruz.

Sokaklarımızın asker ve de polislerin, devletin valisinin, kaymakamının, vekilinin; “iyi çocuklarıdır bunlar, biraz içki içmişler, aslında kötü niyetleri yoktur” kabullenmeleri altında ırkçı ve de faşizan güçlerin sokaklarımızı linçlerin olağan mekânı kıldıkları bu günlerde bütün bu sürecin sorumlularından olan AKP’nin referandumu için il il çalışmalarını beklemek vicdani ret konusunda büyük bir yabancılığın da ifadesidir. 6-7 Eylül’de yaşananları, 1978 Maraş katliamını hatırlatan sokak linçleri savaşın geldiği boyutu çıplak bir şekilde göstermektedir. Daha Mayıs ayında Muğla’da Kürt ve de Muhalif olduğu için Şerzan Kurt, birkaç gün önce Canan Saldık’ın öldürülmeleri rutin bir hale sokulmaya çalışılırken biz vicdani retçiler, savaş karşıtları yıllardır bu ülke de savaşın son bulması için insanlık kaynağını kurutalım diyerek adım attık. Bu günde tavrımız bu savaşın son bulmasına dair olabilir ancak.

Ercan Aktaş/Sosyal Bilimci-Vicdani Retçi

Bu yazıyla ilgili sizinde söyleyecek bir sözünüz varsa tıklayın!

Okumak istediğiniz dökümanın başındaki ataça tıklayın

Taraf, 'yanlış' haberini sorgulamayı tercih etmedi!, Basın Arşivi

''Baskıyı durdurun, o haber yanlış!'', SK.'dan Haber

|  Bağdat Günlüğü | Basın Arşivi | Döküman Arşivi | Görsel-İşitsel Arşiv |
| Gündem Yazıları | KaraGeyik | Muhalif Siteler Zinciri |
| Nisyan Dergisi | Sizden Gelenler | SK.'dan Haber |
| Vicdani Ret | Yurdum İnsanı |

| E-MAİL |

En iyi 800x600 ve üstü çözünürlüklerde görüntülenir.
Siteyle ilgili teknik sorunlar için webmaster@savaskarsitlari.org
Mart 2000, www.savaskarsitlari.org